Audiodeskrypcja z syntezą mowy

(nr grantu MNiSW N N104 148038)

Czym jest audiodeskrypcja z syntezą mowy?

Audiodeskrypcja (AD) z syntezą mowy (ang. text-to-speech audio description, TTS AD) to rodzaj audiodeskrypcji, w której skryptu nie czyta lektor/aktor, lecz program do syntezy mowy.

Audiodeskrypcja z syntezą mowy nie ma na celu wyeliminowania ludzi czytających skrypt, lecz jest pomyślana jako uzupełnienie AD tradycyjnej oraz sposób na zwiększenie liczby audiodeskrybowanych filmów i programów.

Audiodeskrypcja z syntezą mowy ma wiele zalet. W porównaniu z metodą tradycyjną, zastosowanie syntezatora mowy do czytania skryptu pozwala obniżyć koszty produkcji AD. Rozwiązanie to nie wymaga nagrywania skryptu AD w studio ani nie pociąga za sobą kosztów pracy związanych z czytaniem skryptu AD na żywo przez lektora.

Z punktu widzenia użytkowników, czyli osób niewidomych i słabowidzących, audiodeskrypcja z syntezą mowy to rozwiązanie, które nie wymaga od nich poniesienia żadnych dodatkowych kosztów. Większość osób niewidomych na co dzień korzysta już z syntezatora mowy w domu lub w pracy. Dostępne obecnie na rynku syntezatory mowy mają bardzo dobrą jakość, toteż oglądanie filmu z syntetyczną audiodeskrypcją może być całkiem przyjemną rozrywką.

W przeciwieństwie do filmów z audiodeskrypcją dostępnych w Internecie, np. na stronie internetowej TVP, plik AD z syntezą mowy nie wymaga szybkiego łącza: widz mógłby otrzymywać zwykły plik tekstowy ze skryptem AD (w formacie .txt lub .sub), który jest następnie czytany przez syntezator z głosem dowolnie wybranym przez użytkownika. Łatwa dostępność skryptów AD w formie tekstowej jest szczególnie ważna dla słabowidzących i niewidomych z mniejszych miejscowości, którzy nie mają dostępu do audiodeskrybowanych seansów kinowych i przedstawień teatralnych, zwykle organizowanych w większych miastach.

Audiodeskrypcję z syntezą mowy można zastosować zarówno do produkcji krajowych i filmów dubbingowanych, w których słychać tylko jeden język, jak również do programów zagranicznych, gdzie można usłyszeć oryginał i tłumaczenie. W przypadku materiałów obcojęzycznych, AD z syntezą mowy może występować razem z „audio napisami” (z ang. audio subtitles), czyli tłumaczeniem dialogu w formie napisów czytanym na głos (w krajach z tradycją robienia napisów) lub z tłumaczeniem lektorskim (w Polsce).

Każde rozwiązanie ma swoje wady: rozwiązanie to wymaga od użytkownika elementarnej znajomości obsługi komputera, co z miejsca wyklucza wiele osób niewidomych i niedowidzących w podeszłym wieku, żyjących poza społeczeństwem informacyjnym i światem cyfrowych technologii.

Źródło: Tekst powstał na podstawie następującego artykułu dr Agnieszki Szarkowskiej; tłumaczenie na polski – Karolina Milewska Szarkowska Agnieszka (2011) “Text-to-speech audio description. Towards a wider availability of AD”. Journal of Specialised Translation.

 

„Dzień świra”

W badaniu wykorzystano film fabularny pt. „Dzień świra” (2002 r.) w reżyserii Marka Koterskiego.

Audiodeskrypcja była czytana przez żeński głos syntezatora mowy Ivona – Ewa. Na wybór głosu miało wpływ kilka czynników. Po pierwsze, „Dzień Świra” w dużej mierze składa się z monologów głównego bohatera przeplatanych rozmowami z innymi bohaterami. Jako że główny bohater to mężczyzna, łatwiejsza w odbiorze i mniej myląca dla widzów wydawała się audiodeskrypcja czytana przez kobietę. Po drugie, ze względu na to, że większość lektorów w Polsce to mężczyźni, wraz z pojawieniem się w naszym kraju audiodeskrypcji, automatycznie uznano, że AD będą czytać lektorzy. Na świecie głos osoby czytającej audiodeskrypcję dobiera się w zależności od filmu, a skrypty AD są czytane zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety.

Główne zagadnienia badawcze

Głównym celem badania było ustalenie, czy widzowie z dysfunkcjami wzroku zaakceptowaliby audiodeskrypcję z syntezą mowy.

Uczestnikom badania postawiono następujące pytania:
1) Jaką audiodeskrypcję wybraliby gdyby mieli wybór: czytaną przez człowieka czy przez syntezator mowy?
2) Czy akceptują AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe, dopóki nie będzie więcej programów z AD czytaną przez człowieka?
3) Czy akceptują AD z syntezą mowy jako rozwiązanie na stałe, funkcjonujące jako alternatywa dla AD czytanej przez człowieka?

Procedura

Pokaz filmu „Dzień świra” odbył się 4 grudnia 2009 podczas konferencji „Reha for the Blind in Poland” w Warszawie. Po pokazie wśród osób niewidomych i niesłyszących przeprowadzono ankietę, odczytaną dla nich przez widzących wolontariuszy.

Badana próba osób

W badaniu wzięły udział 24 osoby (13 kobiet i 11 mężczyzn). Pięć osób było w przedziale wiekowym 18-25 lat (3 mężczyźni, 2 kobiety), dziesięć miało 26-39 lat (5 mężczyzn, 5 kobiet), a dziewięcioro 40-59 lat (5 kobiet, 4 mężczyzn). Czworo respondentów miało wykształcenie podstawowe, jedenaścioro średnie, a dziewięcioro ukończyło studia wyższe.

Spośród 24 badanych, szesnaście osób (66%) było niewidomych od urodzenia, a sześć (33%) straciło wzrok później. Stopień uszkodzenia wzroku uczestników podzielono na cztery kategorie: lekki, umiarkowany, znaczny i głęboki. Skala użyta w kwestionariuszu powstała na podstawie badania przeprowadzonego przez brytyjski RNIB (Królewski Narodowy Instytut na rzecz Niewidomych; Freeman et al. 2008), które z kolei opierało się na raporcie z badań Network 1000 (Douglas et al. 2006).


stopień uszkodzenia wzroku respondentów (N=24)

Wyniki

Na pierwsze pytanie, tzn. preferencję dla głosu ludzkiego lub syntetycznego przy czytaniu AD, większość respondentów (13 os., 54%) oświadczyła, że wolałaby głos ludzki, natomiast dwoje (8%) deklarowało preferencję dla głosu syntetycznego. Aż co czwarty badany deklarował, że jego wybór między głosem ludzkim a syntetycznym zależałby od typu oglądanego programu. Wiele innych osób nie było pewnych, a do dokonania świadomego wyboru potrzebowało większego doświadczenia z AD z syntezą mowy.


pytanie nr 1 (N=24)

W kwestii preferencji dla głosu ludzkiego lub syntetycznego nie stwierdzono żadnych prawidłowości związanych z wiekiem, płcią lub wykształceniem respondentów, ani z ich wcześniejszymi doświadczeniami z głosem syntetycznym.

Pytania 2 i 3 dotyczyły akceptowalności AD z syntezą mowy jako rozwiązania tymczasowego bądź jako rozwiązania na stałe. Za wprowadzeniem AD z syntezą mowy zanim pojawi się więcej programów czytanych przez człowieka opowiedziało się 95% respondentów (23 spośród 24 osób). Niemal dwie trzecie badanych (14 os., 58%) poparło AD z syntezą mowy jako rozwiązanie na stałe, funkcjonujące obok AD czytanej przez człowieka. Jedna trzecia (7 os., 29%) była przeciwko zastosowaniu AD jako rozwiązania na stałe. Niektórzy (3 os., 13%) twierdzili, że do podjęcia świadomej decyzji potrzebują więcej czasu i doświadczenia z tym rodzajem AD.


pytania nr 2 i 3 (odp. w %, N=24)

Preferencję dla AD z syntezą mowy jako rozwiązania stałego lub tymczasowego zbadano następnie z uwzględnieniem rodzaju i stopnia uszkodzenia wzroku, jak również wieku respondentów:

AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe AD z syntezą mowy jako rozwiązanie trwałe
tak nie trudno powiedzieć tak nie trudno powiedzieć
wg rodzaju dysfunkcji wzroku
od urodzenia 94% 6% 0 47% 35% 18%
nabyta 100% 0 0 85% 15% 0
wg stopnia dysfunkcji wzroku
lekki 100% 0 0 80% 20% 0
umiarkowany 100% 0 0 37% 25% 37%
znaczny 100% 0 0 66% 33% 0
głęboki 87% 13% 0 63% 37% 0
wg wieku
18-25 100% 0 0 40% 40% 20%
26-39 90% 10% 0 60% 20% 20%
40-59 100% 0 0 66% 33% 0

AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe lub na stałe (N=24)

Wśród opinii uczestników na temat AD z syntezą mowy jako rozwiązania tymczasowego nie pojawiły się żadne konkretne prawidłowości. Co do stałej obecności AD z syntezą mowy, więcej zwolenników miała wśród osób z nabytymi uszkodzeniami wzroku,niż wśród niewidomych i słabowidzących od urodzenia. Ponadto dosyć zaskakujące jest, że za AD z syntezą mowy opowiedziało się więcej starszych respondentów niż respondentów najmłodszych.

Respondenci wykazali dobrą znajomość technologii komputerowej, internetu i programów do syntezy mowy. Spośród 24 osób, 21 (87%) ma w domu komputer stacjonarny lub laptop, a 18 osób (75%) posiada dostęp do internetu. Zdecydowana większość respondentów (75%) regularnie korzysta z oprogramowania do syntezy mowy, ale tylko 5 osób ogląda filmy, do których napisy czyta taki komputerowy lektor.

Podsumowanie

Wyniki niniejszego badania pokrywają się z raportem RNIB o korzystaniu z syntezy mowy przez niewidomych i słabowidzących, według którego „odbiorcy wolą mowę brzmiącą naturalnie” (Cryer i Home 2008: 7). Trzeba jednak przy tym zauważyć, że chociaż w tym badaniu widzowie z dysfunkcjami wzroku wolą mowę ludzką, to wielu uznaje głosy syntetyczne za akceptowalne.

Podziękowania

Serdeczne podziękowania dla Piotra Wasylczyka, Anny Jankowskiej, Roberta Więckowskiego i Mateusza Ciborowskiego za pomoc przy opracowywaniu skryptu AD; dla Leen Petré (RNIB) za wsparcie, opinię na temat kwestionariusza i interpretacji jego wyników; dla Marka Kalbarczyka (Fundacja „Szansa dla niewidomych”) za pozwolenie na organizację pokazu w czasie konferencji „Reha for the Blind”; dla firmy Ivo Software za zgodę na użycie syntezatora mowy Ivona w czasie pokazu; dla przyjaciół i studentów pomagających przy ankiecie oraz dla wszystkich respondentów za uczestnictwo w badaniu i podzielenie się swoimi opiniami.

Praca naukowa finansowana ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na naukę w latach 2010-2011 jako projekt badawczy nr N N104 148038.

Autorka badania: Agnieszka Szarkowska, więcej informacji (w jęz. angielskim) w Journal of Specialised Translation

tłum. na polski – Karolina Milewska

 

„Volver”

Opis badania
Do badania wybrano film Volver, hiszpański dramat z 2006 roku w reżyserii Pedro Almodóvara. Do badania wykorzystano wersję z lektorem, dodając do niej skrypt AD czytany przez syntezator mowy. W badaniu zastosowano syntezator mowy Ivona (Ivo Software) oraz głos syntetyczny Krzysztof (Loquendo).

[hana-flv-player
video=”http://avt.ils.uw.edu.pl/files/2011/03/AD_Volver_NEW_tlumok.flv”
width=”640″
height=”480″
player=”4″
autoplay=”false”
loop=”false”
autorewind=”true”
/]
syntezator mowy Ivona Reader, głos Krzysztof, Loquendo

Zagadnienia badawcze
Głównym celem badania było ustalenie, czy widzowie z dysfunkcjami wzroku akceptowaliby filmy w wersji lektorskiej z audiodeskrypcją z syntezą mowy.

Uczestnikom badania postawiono następujące pytania:
1) Jaką audiodeskrypcję wybraliby gdyby mieli wybór: czytaną przez człowieka czy przez syntezator mowy?
2) Czy akceptują AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe, dopóki nie będzie więcej programów z AD czytaną przez człowieka?
3) Czy akceptują AD z syntezą mowy jako rozwiązanie na stałe, funkcjonujące jako alternatywa dla AD czytanej przez człowieka?

Procedura
Pokaz filmu miał miejsce w czasie nieoficjalnego spotkania dla osób z dysfunkcjami wzroku, zorganizowanego przez fundację Szansa dla niewidomych w Jachrance pod Warszawą, 24 kwietnia 2010 r.
Widzów poproszono najpierw o obejrzenie filmu, po czym, z pomocą widzących wolontariuszy, zadano im kilkanaście pytań dotyczących audiodeskrypcji.

Próba
Po pokazie filmu na pytania odpowiadało 20 osób: 14 kobiet (70%) i 6 mężczyzn (30%). W ankiecie wzięło udział pięć osób (25%) niewidomych, 13 słabowidzących (65%) i dwie (10%) widzące.
Tabela 1. Uczestnicy badania według wieku i stopnia dysfunkcji wzroku

Grupa wiekowa Niewidomi Słabowidzący Widzący
18-25 3
26-39 2 7 1
40-59 3 1
60-74 2 1
Suma 5 13 2

Najwięcej uczestników (12 osób, 67%) miało wrodzoną dysfunkcję wzroku, a co trzecia osoba (8 osób, 33%) doznała uszkodzenia wzroku na późniejszym etapie życia.

Spośród 20 uczestników, 12 (67%) regularnie korzysta z syntezatora mowy w domu lub w pracy. Tylko 11 osób (55%) oglądało wcześniej jakiekolwiek filmy z audiodeskrypcją, a 9 osób w ogóle się z nią jeszcze nie zetknęło.

Wyniki
Przy pytaniu o preferencję co do czytania AD, połowa badanych (10 osób, 50%) opowiedziała się za głosem ludzkim. Pewnym zaskoczeniem może być fakt, że jedna osoba wolała głos syntetyczny, a zdaniem wielu innych rodzaj głosu może zależeć od rodzaju programu (6 osób, 30%).

W kwestii akceptacji AD z syntezą mowy jako rozwiązania tymczasowego bądź stałego, większość uczestników popierała obie możliwości (Tabela 2).
Tabela 2. Poziom akceptacji AD z syntezą mowy jako rozwiązania tymczasowego lub stałego

AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe AD z syntezą mowy jako rozwiązanie na stałe
Tak 95% 70%
Nie 15%
Trudno powiedzieć 5% 15%

n=20

Wszyscy uczestnicy poza jednym akceptują AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe, szczególnie jeśli wiązałoby się to z większą liczbą programów z AD dostępnych dla niewidomych i słabowidzących. Bardziej sceptycznie uczestnicy podeszli do AD syntetycznej wprowadzonej na stałe: 70% popiera taki pomysł, jednak co trzeci respondent jest przeciwny lub niezdecydowany.
Po bliższym przyjrzeniu się tym preferencjom w relacji do dysfunkcji wzroku zauważyć można, że AD syntetyczną nieco bardziej popierają badani niewidomi (Tabela 3).

Tabela 3. Poziom akceptacji AD syntetycznej tymczasowo lub na stałe a stopień dysfunkcji wzroku

AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe AD z syntezą mowy jako rozwiązanie na stałe
tak nie trudno powiedzieć tak nie trudno powiedzieć
Niewidomi 100% 80% 20%
Słabowidzący 92% 8% 70% 15% 15%

n=20

Jeżeli chodzi o płeć uczestników, trochę bardziej skłonne do zaakceptowania syntetycznej AD wydają się kobiety (Tabela 4).
Tabela 4. Poziom akceptacji AD syntetycznej tymczasowo lub na stałe a płeć uczestników

AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe AD z syntezą mowy jako rozwiązanie na stałe
Płeć tak nie trudno powiedzieć tak nie trudno powiedzieć
Kobiety 100% 79% 14 7%
Mężczyźni 83% 17% 50% 16% 34%

n=20
Wydaje się, że nie ma jednoznacznego związku między preferencjami dla AD z syntezą mowy a wiekiem badanych (Tabela 5).
Table 5. Poziom akceptacji AD z syntezą mowy a wiek badanych

AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe AD z syntezą mowy jako rozwiązanie na stałe
Wiek tak nie trudno powiedzieć tak nie trudno powiedzieć
18-25 100% 67% 33%
26-39 90% 10% 60% 20% 20%
40-59 100% 75% 25%
60-74 100% 100%

n=20
Co ciekawe, starsi uczestnicy badania wydają się nieco bardziej przychylni wprowadzeniu AD z syntezą mowy na stałe niż grupa młodsza.
Wcześniejsze badania dotyczące syntezy mowy wykazały, że doświadczenie z syntezatorem mowy może mieć pozytywny wpływ na postawy badanych wobec tego rozwiązania. Ta prawidłowość wydaje się mieć potwierdzenie w niniejszym badaniu (Tabela 6).
Tabela 6. Poziom akceptacji AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe lub na stałe a używanie programów do syntezy mowy

AD z syntezą mowy jako rozwiązanie tymczasowe AD z syntezą mowy jako rozwiązanie na stałe
tak nie trudno powiedzieć tak nie trudno powiedzieć
użytkownicy syntezatorów 100% 75% 8% 17%
pozostali 86% 14% 57% 29% 14%
40-59 100% 75% 25%

n=20
Osoby korzystające z programów do syntezy mowy, w porównaniu z tymi, które ich nie używają, są bardziej skłonne do akceptacji AD syntetycznej, zarówno jako rozwiązania tymczasowego, jak i na stałe. Prawidłowość jest lepiej zauważalna w przypadku AD syntetycznej na stałe.
Podobną tendencję widać przy preferencji dla lektora ludzkiego bądź syntetycznego (Tabela 7).
Tabela 7. Preferencje dla lektora ludzkiego lub syntetycznego a fakt korzystania z syntezatorów mowy

użytkownicy syntezatorów pozostali
Lektor ludzki 33% 64%
Lektor syntetyczny 12%
To zależy od programu 42% 12%
Trudno powiedzieć 25% 12%
RAZEM 12 osób 8 osób

n=20
Osoby niekorzystające zwykle z programów do syntezy mowy częściej wolą lektora-człowieka, zaś stali użytkownicy syntezatorów są bardziej skłonni twierdzić, że AD syntetyczna może być dobra przy niektórych rodzajach programów, ale nie przy wszystkich (42% badanych uzależniło swój wybór od rodzaju programu). Tę kwestię poruszają kolejne etapy naszego badania, poświęcone zastosowaniu AD syntetycznej w filmie niefabularnym, np. dokumencie oraz w programie edukacyjnym.

Autorki badania: Agnieszka Szarkowska, Anna Jankowska

Tłum. na polski – Karolina Milewska

Podziękowania
Niniejszy projekt badawczy otrzymał wsparcie z grantu MNiSW nr N104 148038 na lata 2010-2011.
Serdecznie dziękujemy Pani Marzenie Chrobak, polskiej tłumaczce scenariusza filmu Volver, której przekład ukazał się w wydawnictwie ZNAK, za pozwolenie na użycie kilku fragmentów w skrypcie audiodeskrypcji.

 

„Było sobie życie”

Autorka: Agnieszka Walczak

Jako że opracowywanie audiodeskypcji (AD) dla niewidomych dzieci jest nie lada wyzwaniem, a grupa takich odbiorców jest w Polsce stosunkowo liczna i ciekawa nowych produktów audiowizualnych, postanowiłam przyjrzeć się bliżej temu zagadnieniu.

Projekt poświęcony był problemowi tworzenia audiodeskrypcji dla dzieci z użyciem syntezatora mowy na podstawie animowanego filmu edukacyjnego pt. Było sobie życie. Celem projektu było przybliżenie problematyki opracowywania audiodeskrypcji do tego typu programów, zbadanie jej przydatności dla najmłodszych widzów oraz sprawdzenie, czy użycie systemu syntezy mowy ma w tym przypadku szansę zastosowania.

Analiza wyników przeprowadzonego badania miała odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu nowoczesna metoda czytania skryptu AD jest akceptowana przez dzieci i czy tego typu programy mogłyby być w przyszłości wykorzystywane jako narzędzie wspomagające proces edukacji w szkołach dla niewidomych i słabowidzących uczniów.

Materiał audiowizualny
Materiałem audiowizualnym wykorzystanym dla celów badawczych był odcinek pt. Krew pochodzący z serii animowanych filmów edukacyjnych Było sobie życie. Kadry z filmu oraz jego fragmenty zaprezentowane są poniżej.

Fragment audiodeskrypcji z syntezą mowy do filmu „Było sobie życie”

(syntezator mowy IVONA, głos Zosia Loquendo)

Fragment audiodeskrypcji z syntezą mowy do filmu „Było sobie życie”

(syntezator mowy IVONA, głos Ewa Ivo Software)


więcej >>
Audiodeskrypcja z syntezą mowy została nagrana przy użyciu programu Subik: www.subik.com.pl

Dlaczego audiodeskrypcja z syntezą mowy?
Z uwagi na ewentualne niedogodności oraz stosunkowo wysokie koszty związane z przygotowaniem audiodeskrypcji czytanej w sposób tradycyjny (przez człowieka), w projekcie zdecydowano się na zastosowanie nowoczesnej metody czytania skryptu AD – syntezatora mowy.

Do przeprowadzenia pokazu użyto programu do odtwarzania filmów BESTplayer (wersja 2.0), aplikacji Ivona Reader oraz żeńskiego głosu Ewa (Ivo Software).

Uczestnicy badania
W badaniu wzięło udział 76 dzieci (35 dziewczynek i 41 chłopców) z trzech ośrodków:

  • Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych im. Róży Czackiej w Laskach;
  • Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Niewidomej i Słabowidzącej im. Louisa Braille’a w Bydgoszczy;oraz
  • Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie.

Uczestnicy badania byli w wieku od 8 do 17 lat (patrz wykres poniżej).


Liczba i wiek uczestników badania

Kwestionariusz
Po zakończeniu pokazu osoby biorące w nim udział (zarówno uczniowie, jak i nauczyciele) byli proszeni o wypełnienie krótkich ankiet dotyczących treści filmu oraz formy jego przekazu.

Wyniki
Na podstawie dokonanej analizy ankiet i materiału audiowizualnego stwierdzono, że istnieje szansa na to, aby programy edukacyjne tego typu stanowiły dodatkowe narzędzie wykorzystywane w procesie edukacji dzieci z dysfunkcją wzroku. Reakcje i wypowiedzi uczestników badania odnośnie do przeprowadzonego pokazu zdają się potwierdzać to zamierzenie. Użycie systemu syntezy mowy jako potencjalnej metody czytania skryptu AD spotkało się z akceptacją ze strony większości dzieci (patrz wykres poniżej).


Opinie uczestników badania odnośnie zastosowanego głosu syntezatora

Wyniki badania sugerują także, że wcześniejsze doświadczenia z głosami syntetycznymi, a także programami zaopatrzonymi w audiodeskrypcję, mogły mieć wpływ na poziom akceptacji analizowanego filmu przez widzów. Mimo zróżnicowanych komentarzy odnośnie do jakości dźwięku i głosu użytego w audiodeskrypcji, większość uczestników badania wyraziła chęć udziału w pokazach kolejnych odcinków z serii Było sobie życie (patrz wykres poniżej).


Opinie uczestników badania odnośnie udziału w pokazach kolejnych odcinków filmu

Projekt wzbudził duże zainteresowanie zarówno wśród uczniów, jak i wśród nauczycieli. Spotkał się on z dużym entuzjazmem z ich strony, a jego innowacyjność wywołała w większości pozytywne opinie. Zapewne jest jeszcze wiele aspektów, które należałoby przeanalizować w przypadku podejmowania pracy przy podobnych projektach w przyszłości, jednak komentarze uczestników badania są najlepszym świadectwem tego, że warto podjąć takie działania. Poniżej przytoczone zostały wypowiedzi uczestników badania, które (obok innych komentarzy, nieprzytoczonych ze względu na ograniczoną ilość miejsca) stanowią najlepszą nagrodę po wykonanej pracy.

„Chętnie obejrzę kolejne odcinki. Do tej pory oglądałem filmy bez audiodeskrypcji – rodzice opisywali mi to, co dzieje się na ekranie. Ale wolę filmy z audiodeskrypcją”.
Chłopiec, 13 lat

„Podobał mi się głos. Cała seria jest dla mnie ciekawa i ciekawie wytłumaczona. Jeśli byłaby realizowana z audiodeskrypcją, to chętnie obejrzałabym więcej odcinków.”
Dziewczynka, 14 lat

„Chcę obejrzeć kolejne odcinki, ponieważ dzięki temu mam większe wyobrażenie o tym, co dzieje się w moim organizmie, a to jest dla mnie bardzo ciekawe”.
Dziewczynka, 15 lat

„Cieszę się, że istnieją filmy z audiodeskrypcją. Ten film był według mnie bez zarzutu. Gdybym nie wiedziała, że to syntezator, pomyślałabym, że to człowiek czyta tekst. Generalnie dobry i jasny tekst audiodeskrypcji”.
Dziewczynka, 13 lat

Ogólnie rzecz biorąc, wyniki badań pokazały, że niewidome dzieci są bardzo otwarte na nowe pomysły i w przyszłości chciałyby mieć dostęp do jak największej liczby kierowanych do nich programów. Okazało się również, że wiele z nich zna się z syntezatorem mowy za pan brat, a nawet ma już swoje preferencje co do konkretnych głosów. Po zakończeniu pracy do głowy przychodzą zatem dwa słowa – było warto!

Zainteresowanych pełnym raportem dotyczącym wyników badania (w języku angielskim), proszę o kontakt pod adresem: agnieszka_walczak@hotmail.com.

Możliwość komentowania jest wyłączona.