Napisy dla niesłyszących w TV cyfrowej

 

Napisy dla niesłyszących w TV cyfrowej

Laboratorium Przekładu Audiowizualnego we współpracy z ICACS SWPS prowadzi badanie „Napisy dla niesłyszących w telewizji cyfrowej”, finansowane z programu Iuventus Plus prowadzonego przez MNISW (nr projektu IP2011 053471).

Projekt ma na celu zbadanie procesu czytania napisów dosłownych i uproszczonych wśród osób z dysfunkcją słuchu nabytą w wieku pre-, pery- oraz postlingwalnym oraz osób słyszących (grupa kontrolna) na różnych, polsko- i obcojęzycznych, materiałach audiowizualnych (filmy fabularne, dokumentalne, wiadomości).

Przeprowadzone przez nas badania (Szarkowska 2010, Szarkowska 2011) pokazują, że jednym z najbardziej kontrowersyjnych problemów jest skracanie i upraszczanie napisów. Nadawcy często tłumaczą swoją politykę upraszczania napisów słabą umiejętnością czytania wśród grupy docelowej, tj. osób głuchych. Dotyczy to głównie osób głuchych od urodzenia i tych, które straciły słuch w wieku pre- i perylingwalnym, przeważnie posługujących się na co dzień językiem migowym. Tymczasem odbiorcy napisów to także osoby, u których dysfunkcja słuchu pojawiła się w wieku postlingwalnym, czyli po przyswojeniu języka polskiego. Ich liczba rośnie w bardzo szybkim tempie, a ich umiejętności czytania nie odbiegają od umiejętności pozostałej części populacji. Ostatnią, potencjalnie ogromną grupą docelową napisów w TV cyfrowej są wszyscy widzowie, którzy nie chcą oglądać filmów i programów w wersji lektorskiej, ale wolą przełączyć dźwięk na oryginalny i uruchomić napisy (rozwiązanie to jest możliwe jedynie w TV cyfrowej). Większość niesłyszących odbiorców docelowych wyraża opinię, że napisy nie powinny być skracane i upraszczane (zob. Szarkowska 2010). Pojawia się więc pytanie, jak pogodzić interesy nadawców i preferencje odbiorców oraz które z obu stanowisk ma uzasadnienie poparte dowodami naukowymi.

W ramach projektu zostaną przeprowadzone badania okulograficzne na różnych gatunkach materiałów audiowizualnych (filmy fabularne, dokumentalne, wiadomości), zarówno polsko- jak i obcojęzycznych. Rezultatem przeprowadzonych badań będzie:

  • poznanie mechanizmów procesu czytania napisów dla niesłyszących w tekstach polisemiotycznych,
  • zbadanie różnic w procesie czytania (np. wyrazów samodzielnych i niesamodzielnych, elementów języka mówionego w napisach, form adresatywnych) pomiędzy osobami, które straciły słuch w okresie pre- i perylingwalnym a tymi, które straciły słuch w wieku późniejszym (okres postlingwalny),
  • analiza różnych gatunków materiałów audiowizualnych pod względem zastosowania napisów dla niesłyszących w wersji dosłownej lub skróconej,
  • opracowanie optymalnych rozwiązań dotyczących kwestii dosłowności/skrótowości w napisach dla niesłyszących, mających bezpośrednie przełożenie na sposób opracowywania napisów w telewizji cyfrowej w Polsce

 

 

Możliwość komentowania jest wyłączona.